İnsan bedeninin kadavra olarak kullanılması caiz midir?

İslam’a göre insan mükerrem bir varlık olup saygın ve dokunulmazdır (el-İsrâ 17/70). Bu sebeple ölü de olsa insanın beden dokunulmazlığının korunması dinî bir yükümlülüktür (bk. Buhârî, Cenâiz, 47 [1308]; Müslim, Cenâiz, 96 [971-972]; Ebû Dâvûd, Cenâiz, 64 [3207]). Dinimizde ancak zarurî durumlarda ölünün bedenine müdahaleye izin verilmiştir. Nitekim İslam âlimleri, vefat etmiş bir kadının karnındaki canlı çocuğun kurtarılması için ölen anne üzerinde cerrahî müdahaleyi caiz görmüşlerdir (Kâsânî, Bedâ’i‘, 5/130; Nevevî, el-Mecmû‘, 3/138; 5/302). Aynı ilkeden hareketle bilinmeyen bir hastalığın tespit edilmesi, toplumsal zararların önlenmesi ve hastaların tedavi edilmesi gibi maslahatlar doğrultusunda yakınlarının rızası alınarak ölü üzerinde inceleme yapılmasına cevaz verilmiştir (DİYK, 1952/211 Tarih ve Sayılı Karar).

Kadavra, tıp ve biyoloji alanlarında eğitim ve araştırma amacıyla kullanılan ölü insan bedenidir. Sağlığın korunması temel maksadından hareketle tıp biliminin gelişmesi ve bu alanda hizmet verecek kişilerin yetiştirilmesi amacıyla insan bedeni kadavra olarak kullanılabilir. Bu uygulamanın meşruiyeti, aşağıdaki şartlara riayet edilmesine bağlıdır:

  1. Kişi, sağlığında buna izin vermiş olmalı veya aksine bir beyanı olmamak şartıyla yakınlarının rızası alınmalıdır.
  2. Simülasyon, sanal modelleme, hologram ve yapay doku gibi yöntemlerle aynı eğitim yeterliliği sağlanabildiği durumlarda insan kadavrası kullanılmamalıdır.
  3. Kadavra, yalnızca eğitim amacıyla kullanılmalı ve bu süreç devlet kontrolü altında yürütülmelidir.
  4. Kadavra, hiçbir şekilde maddi bir karşılığa konu edilmemelidir.
  5. Eğitim süreçlerinde insanın saygınlığını zedeleyecek davranışlardan sakınılmalı ve beden mahremiyetinin korunmasına özen gösterilmelidir.
  6. Eğitim süreçleri tamamlandıktan sonra kadavranın cenaze işlemleri dinî usullere uygun olarak gerçekleştirilmelidir.
 Görüntülü Cevaplar  Sıkça Sorulanlar  Dini Bilgiler  Soru Sor
 Konular