Soru:

Ağaçtaki meyvenin veya tarladaki ürünün satılması halinde hasat zamanına kadar ağaçta veya tarlada bekletilmesi caiz midir?

Cevap:

Kendilerinden yararlanılabilecek duruma gelmiş zirai ürünlerin satılması halinde tarafların rızası ile hasat vaktine kadar ağaç ya da tarlada bekletilmesi ihtiyaç ve örfe binaen caizdir. (bk. Serahsî, el-Mebsût , 12/196; Remlî, Nihâyetü’l-muhtâc , 4/...

Soru:

Bir arazi veya ağaç satıldığında, üzerindeki ürünlerin hasat vaktine kadar arazi veya ağaçta bekletilmesi caiz midir?

Cevap:

Arazi veya ağaçlar, ürünleriyle birlikte satılabileceği gibi ürünleri istisna edilerek de satılabilir. Üzerinde ürün bulunan bir arazi veya ağaç satıldığında, aksine bir şart veya örf yoksa, ürünler satıcıya aittir. (Kudûrî, Tecrîd, 5/2399; Aynî, el-...

Soru:

Yapılan bir alım satım akdi hiçbir sebep olmaksızın tarafların karşılıklı rızası ile feshedilebilir mi?

Cevap:

Dinimize göre Müslüman’ın verdiği sözü tutması, ahdine ve akdine sadakat göstermesi en önemli görevlerinden birisidir. Yapılan alım-satım işi sözleşme ile birlikte kesinlik kazanır ve aşağıdaki durumlar dışında tek taraflı olarak feshedilemez: a) Tar...

Soru:

Alışverişte fiyattan kaynaklanan aldanmanın sınırı nedir? Bu nedenle bir alışveriş feshedilebilir mi?

Cevap:

Akitlerde bedeller arasındaki denksizlik ve bundan kaynaklanan aldanma “gabn” terimiyle ifade edilir. Alışveriş ve kiralama gibi ivazlı/bedelli akitlerde söz konusu olan gabn, fakihler tarafından gabn-ı yesir ve gabn-ı fahiş olmak üzere ikiye ayrılar...

Soru:

İçki üreticisine üzüm, arpa vb. ürünlerin satılması caiz midir?

Cevap:

İslam’ın getirmiş olduğu hükümlerde gözettiği temel gaye, fert ve toplumun dünyevî-uhrevî faydasını sağlamak ve zararını önlemektir. Bu amaç doğrultusunda iyilik ve takvada yardımlaşma teşvik edilmiş; günah ve haksızlığa destek vermek ise yasaklanmış...

Soru:

Satıcı, belirli bir müddet ücretsiz kullanmak şartıyla evini veya aracını satabilir mi?

Cevap:

Hanefî fakihler, satıcı tarafından belirli bir süre ücretsiz kullanmak şartıyla ev veya araç gibi malların satımını, konuya dair örf ve teamül bulunması hâlinde istihsanen caiz görmüşlerdir. (Ka'sân'i, Bedâ’i, 5/169-171; Merğînânî, el-Hidâye , 3/48-4...

Soru:

Henüz hasat edilmemiş ziraî ürünlerin bir kısmının istisna edilerek satılması caiz midir?

Cevap:

Olgunlaştığı hâlde henüz hasat edilmemiş ziraî ürünlerin üçte bir, yüzde yirmi gibi oransal bir kısmının istisna edilerek satılması ittifakla geçerlidir. Konuyla ilgili farklı görüşler bulunmakla birlikte bu ürünlerin, 100 kg. veya müşahhas bir alan/...

Soru:

Domates, patlıcan, incir gibi bir kısmı oluşmuş diğer bir kısmı ise peyderpey oluşacak olan zirai ürünlerin tarlada toptan satışı caiz midir?

Cevap:

Bir kısmı oluşmuş diğer kısımları ise peyderpey oluşacak olan domates, patlıcan, incir gibi zirai ürünlerin tarlada toptan satışı, bazı fakihler tarafından örf ve teâmül sebebiyle mevcut olmayanı mevcut olana tâbi kılınarak caiz görülmüş, Mecelle’de ...

Soru:

Hayvanların birbiriyle takas edilmesi caiz midir?

Cevap:

İster aynı ister farklı cins olsun hayvanların peşin olarak takas edilmesi ittifakla caizdir (bk. Şevkânî, Neylü’l-evtâr, 5/241) . Örneğin, iki hayvan birbiriyle veya bir hayvan iki hayvan karşılığında peşin olarak takas edilebilir. Hayvanların vadel...

Soru:

Sucuk ve sosis gibi ürünlerin imalatında kullanılmak üzere domuz bağırsağının alım satımını yapmak caiz midir?

Cevap:

Domuzdan elde edilen her türlü ürünün yenilmesi, içilmesi, giyilmesi ve kullanılması haram olduğu gibi Müslümanlara ve gayrimüslimlere satışı da caiz değildir. (Kâsânî, Bedâ’i, 5/142, 305; Mevsılî, el-İhtiyâr, 2/52; İbn Abdilber, el-Kâfî, 2/675; İbn ...