Komisyonların Yeniden Yapılandırılması
Kurul, 2021 yılı itibarıyla Komisyonların yapısı ve çalışma usulünü yeniden değerlendirerek alt alan uzmanlığına dayalı çalışma usulünü benimsemiş, bu doğrultuda Komisyonların ana ve alt uzmanlık alanlarının kapsamı, alan uzmanlarının sorumlulukları, sorumlu kişiler ve hazırlanan Alt Alan Dosyası Formu aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
A. Komisyonların Ana ve Alt Uzmanlık Alanları ile Sorumlu Uzmanların Belirlenmesi
Komisyonlarımız tarafından yürütülen çalışmaların daha sağlıklı ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi amacıyla her bir komisyonun ana ve alt alanları ile sorumlu uzmanları belirlenmiştir. Belirlenen ana-alt alanlara ilişkin çalışmalar Kurul Üye, Uzman ve Uzman Yardımcılarımız marifetiyle yürütülmektedir. Komisyonların "Ana Alan ve Alt Alan Uzmanlıkları" aşağıdaki tablolarda belirtilmiştir:
🕌 İBADETLER KOMİSYONU - Ana Alan ve Alt Alan Uzmanlıkları
| İBADETLER KOMİSYONU - ANA ALAN ALT ALAN UZMANLIKLARI | |||
|---|---|---|---|
| ANA ALAN | Sorumlu Üye | ALT ALAN | Sorumlu Uzman |
| İBADET, DUA, TÖVBE | Sorumlu Üye | İbadet Kavramı | Sorumlu Uzman |
| İbadetlerin Hikmetleri | |||
| İbadetlerde Vesvese ve Kurtulma Yolları | |||
| Dua | |||
| Zikir | |||
| Tövbe | |||
| Bayramlar, Dini Gün ve Geceler | |||
| TEMİZLİK | Sorumlu Üye | Sular | Sorumlu Uzman |
| Hijyen | |||
| Necaset | |||
| Abdest | |||
| Gusül | |||
| Teyemmüm | |||
| Mesh | |||
| Özür Hali | |||
| KADINLARA ÖZGÜ HALLER | Sorumlu Üye | Âdet Döngüsü/Hayız | Sorumlu Uzman |
| Akıntı/Lekeler | |||
| Lohusalık/Nifas | |||
| Gebelik/Hamilelik | |||
| İstihâze | |||
| Menopoz | |||
| Abdest ve Namaz | |||
| Oruç | |||
| Hac ve Umre | |||
| NAMAZ | Sorumlu Üye | Namazın Önemi ve Hikmeti | Sorumlu Uzman |
| Namazın Farzları | |||
| Namazın Vacipleri | |||
| Namazın Sünnetleri | |||
| Ezân, Kâmet ve Tesbihat | |||
| İmâmet ve Cemaatle namaz | |||
| Cuma ve Bayram Namazı | |||
| Namazın Mekruhları | |||
| Namazı Bozan Şeyler | |||
| Namazın Kazası | |||
| Vitir Namazı | |||
| Nafile Namazlar | |||
| Teravih Namazı | |||
| Seferilik, Kasr ve Cem | |||
| Sehiv Secdesi ve Tilavet Secdesi | |||
| Hasta Namazı | |||
| Cenaze (Techiz, Tekfin, Cenaze Namazı, Defin) | |||
| İBADET VAKİTLERİ | Sorumlu Üye | Namaz Vakitleri | Sorumlu Uzman |
| İmsak | |||
| İleri Enlemlerde Namaz Vakitleri | |||
| Hicri Aybaşlarının Tespiti/Ru'yet | |||
| ORUÇ | Sorumlu Üye | Orucun Anlamı, Hikmet ve Fazileti | Sorumlu Uzman |
| Orucun Mahiyeti, Farzları, Sünnetleri ve Adabı | |||
| Niyet | |||
| Oruç Tutmayı Mubah Kılan Haller | |||
| Orucu Bozan ve Kazayı Gerektiren Haller | |||
| Orucu Bozan ve Keffareti Gerektiren Haller | |||
| Orucu Bozmayan Haller | |||
| Vacip Oruçlar | |||
| Nafile Oruçlar | |||
| Oruç Fidyesi | |||
| Iskat-ı Savm | |||
| İtikaf | |||
| Ramazan ayı | |||
| ZEKÂT VE ÖŞÜR | Sorumlu Üye | Zekatın Anlamı, Hikmet ve Fazileti | Sorumlu Uzman |
| Zekat Verecek Kişide Aranan Şartlar | |||
| Zekâta Tabi Mallar | |||
| Zekata Tabi Güncel Ticarî Ürünler | |||
| Zekâtın Verileceği Yerler | |||
| Zekâtla İlgili Güncel Meseleler | |||
| Kurumsal Zekat Uygulamaları | |||
| Öşür | |||
| Fıtır Sadakası | |||
| Sadaka ve İnfak | |||
| HAC VE UMRE | Sorumlu Üye | Haccın Anlamı, Hikmet ve Fazileti | Sorumlu Uzman |
| Haccın Çeşitleri | |||
| Haccın Şartları ve Rükünleri | |||
| Haccın Vacipleri | |||
| İhram ve Mikat | |||
| Tavaf ve Sa'y | |||
| Şeytan Taşlama | |||
| Hacda Kurban Kesme/Hedy | |||
| Hacca Bedel Göndermek | |||
| Hacda İşlenen Suçlar ve Cezaları | |||
| Hacla İlgili Güncel Meseleler | |||
| Umre İle İlgili Hükümler | |||
| ADAK ve YEMİN | Sorumlu Üye | Adak | Sorumlu Uzman |
| Yemin ve Çeşitleri | |||
| Keffaretler | |||
| KURBAN | Sorumlu Üye | Kurban Kesmenin Hükmü ve Hikmetleri | Sorumlu Uzman |
| Şartları ve Rüknü | |||
| Kurban Çeşitleri | |||
| Kurban Kesen İle İlgili Konular | |||
| Kurbanlık Hayvanla İlgili Meseleler | |||
| Vekaletle Yoluyla Kurban Kesimi | |||
| Kurbanla İlgili Güncel Meseleler | |||
📖 KUR'AN-I KERİM ve SÜNNET KOMİSYONU - Ana Alan ve Alt Alan Uzmanlıkları
| KUR'AN-I KERİM ve SÜNNET KOMİSYONU - ANA ALAN VE ALT ALAN UZMANLIKLARI | |||
|---|---|---|---|
| ANA ALAN | Sorumlu Üye | ALT ALAN | Sorumlu Uzman |
| KUR'AN-I KERİM'İN MUHTEVASI, İ'CÂZI VE TARİHİ | Sorumlu Üye | Kur'an'ın İ'câzı | Sorumlu Uzman |
| Kur'an'ın Ana Konuları / Kur'an Muhtevası / Kur'an Tefsiri | |||
| Kur'an Tarihi / Tefsir Tarihi | |||
| KUR'AN'IN KIRAATI | Sorumlu Üye | Tecvid Kuralları / Kıraatler / Kur'an Tilavetiyle İlgili Hükümler | Sorumlu Uzman |
| KUR'AN-I KERİM'E YÖNELİK İDDİALAR | Sorumlu Üye | Ateistlerin Kur'an Hakkındaki İddiaları | Sorumlu Uzman |
| Oryantalistlerin Kur'an Hakkındaki İddiaları | Sorumlu Uzman | ||
| TARİHİ VE GÜNCEL MEAL PROBLEMLERİ | Sorumlu Üye | Meal ve Problemleri / Meal Literatürü | Sorumlu Uzman |
| Mealcilik Tarihselcilik vb. Akımlar / Güncel Meseleler | |||
| YABANCI DİLDE MEALLER | Sorumlu Üye | Yabancı Dilde Yapılan Meallerin Tespiti ve Takibi / Yabancı Dilde Mealler Üzerine Yapılan Çalışmalar | Sorumlu Uzman |
| HZ. PEYGAMBER'İN HAYATI VE SÜNNETİ | Sorumlu Üye | Hz. Peygamber'in Sîreti ve Şemaili / Siyer / Hadis Kaynakları ve Metinleri / Hz. Peygamberle İlgili İddialar | Sorumlu Uzman |
🏠 SOSYAL HAYAT KOMİSYONU - Ana Alan ve Alt Alan Uzmanlıkları
| SOSYAL HAYAT KOMİSYONU - ANA ALAN VE ALT ALAN UZMANLIKLARI | |||
|---|---|---|---|
| ANA ALAN | Sorumlu Üye | ALT ALAN | Sorumlu Uzman |
| AİLE HAYATI | Sorumlu Üye | Evlilik Öncesi | Sorumlu Uzman |
| Nikâh Akdi (Resmi, Gayri resmi ve Güncel Nikâh Çeşitleri, Gayri Müslimlerle Evlilik) | |||
| Cinsel Hayat | |||
| Mehir | |||
| Nafaka ve Tazminat | |||
| Velayet, Nesep ve Evlat Edinme | |||
| Boşanma ve İddet | |||
| Süt Akrabalığı | |||
| Vasiyet | |||
| Miras | |||
| HAKLAR VE SORUMLULUKLAR | Sorumlu Üye | Ahlaki Erdemler | Sorumlu Uzman |
| İnsan Hakları ve Kul Hakkı | |||
| Aile İçi Haklar ve Sorumluluklar (Ana-Baba, Karı-Koca ve Çocuk Hakları) | |||
| Akraba Hakları | |||
| Komşuluk Hakları (Site-Apartmanlarla İlgili Meseleler) | |||
| İşçi – İşveren Hakları | |||
| Toplumsal Görevler ve Kamu Hakkı | |||
| Hayvan Hakları | |||
| HELALLER VE HARAMLAR | Sorumlu Üye | Kadın-Erkek İlişkileri | Sorumlu Uzman |
| Sosyal Hayatta Kadın | |||
| Giyinme ve Süslenme | |||
| Sosyal Medya | |||
| Sanat, Spor, Eğlence | |||
| Kumar, Şans Oyunları ve Sanal Oyunlar | |||
| Suçlar ve Günahlar | |||
| VAKIF | Sorumlu Üye | Vakıf ve Çeşitleri | Sorumlu Uzman |
| Vakfiye / Vakıf Senedi | |||
| Vakıf Malından Tasarruf (İstibdal, İntikal, İstihlak, İstirdat) | |||
| Cami ve Mezarlık Fıkhı | |||
☪️ İNANÇLAR VE DİNİ OLUŞUMLAR KOMİSYONU - Ana Alan ve Alt Alan Uzmanlıkları
| İNANÇLAR VE DİNİ OLUŞUMLAR KOMİSYONU - ANA ALAN VE ALT ALAN UZMANLIKLARI | |||
|---|---|---|---|
| ANA ALAN | Sorumlu Üye | ALT ALAN | Sorumlu Uzman |
| İSLAM İNANCI | Sorumlu Üye | Allah'a İman | Sorumlu Uzman |
| Meleklere İman | |||
| Peygamberlere İman | |||
| Kitaplara İman | |||
| Kadere İman | |||
| Ahirete İman | |||
| İNANÇ KONULARIYLA İLGİLİ DİĞER BAZI MESELELER | Sorumlu Üye | Bidat-Hurafeler | Sorumlu Uzman |
| Sihir ve Büyü | |||
| Şeytan ve Cinler | |||
| Nüzulü İsa | |||
| İnançta Vesvese | |||
| Tekfir | |||
| Mehdilik | |||
| Tevessül | |||
| Şefaat | |||
| ÇAĞDAŞ İNANÇ PROBLEMLERİ | Sorumlu Üye | Gizemcilik / Okultizm / Ezoterizm / Spiritualizm ve Spiritüel Hareketler | Sorumlu Uzman |
| Reenkarnasyon | |||
| İslamofobi | |||
| Din-Bilim İlişkisi | |||
| Yaratılış ve Evrim | |||
| Transhümanizm | |||
| Posthümanizm | |||
| Yapay Zekâ | |||
| Sekülerizm | |||
| Kötülük Problemi | |||
| İNKÂRCI AKIMLAR | Sorumlu Üye | Ateizm | Sorumlu Uzman |
| Materyalizm | |||
| Deizm | |||
| Pozitivizm | |||
| Agnostisizm | |||
| Freudizm | |||
| Nihilizm | |||
| MEZHEPLER VE DİNİ OLUŞUMLAR | Sorumlu Üye | Ehl-i Sünnet (Selef, Eşarilik, Maturidilik, Ehl-i Hadis) | Sorumlu Uzman |
| Şia (İmamiye/Caferilik, Zeydilik, Husiler) | |||
| Bâtınî Eğilimli Akımlar (Gulât-ı şia, İsmaililik, Nusayrîlik, FETÖ, Dürzilik, Yezidilik, Kâdıyânilik, Ahmedîlik, Babîlik-Bahâilik) | |||
| Diğer Geleneksel Akımlar (Hâricilik, İbadiye, Mürcie, Zahiriye, Haşviye, Mutezile, Cebriye, Kaderiye) | |||
| Selefi Akımlar (Neo selefilik ve Radikal Akımlar, Vehhabilik, El-kaide, Deaş, Türkiye'de Sosyopolitik ve Selefi Akımlar) | |||
| Sosyopolitik Dini Akımlar (Tâlibân, Cemaat-i İslâmî, İhvan-ı Müslimîn, Lübnan Hizbullahı, Nahda Hareketi, FIS Hareketi, Ahbaşilik, Tebliğ Cemaati) | |||
| TASAVVUF | Sorumlu Üye | Tasavvuf Düşüncesi (Dini Temelleri, Temel Kavramları) | Sorumlu Uzman |
| Tasavvufi Sosyal Teşekküller (Doğuşu, Gelişimi, Temel İşlevleri, Türkiye'deki Dini-Sosyal Teşekküllerde Ortaya Çıkan Güncel Dini Meseleler) | |||
| Güncel Tasavvufi Meseleler | |||
| Alevîlik-Bektaşilik (Kökeni ve Ocakları, Edep ve Erkan, Cumhuriyet Dönemi Alevilik Düşüncesi) | |||
| DİĞER DİNLER | Sorumlu Üye | Hristiyanlık (Neoconlar/Evangelizm, Yahova Şahitleri, Moonculuk, Misyonerlik) | Sorumlu Uzman |
| Yahudilik (Sabetaycılık, Siyonizm) | |||
| Uzak Doğu Dinleri (Meditasyon, Yoga, Reiki vb.) | |||
💼 İKTİSADİ HAYAT VE SAĞLIK KOMİSYONU - Ana Alan ve Alt Alan Uzmanlıkları
| İKTİSADİ HAYAT VE SAĞLIK KOMİSYONU - ANA ALAN VE ALT ALAN UZMANLIKLARI | |||
|---|---|---|---|
| ANA ALAN | Sorumlu Üye | ALT ALAN | Sorumlu Uzman |
| TİCARİ HAYAT | Sorumlu Üye | Alışveriş ve Çeşitleri | Sorumlu Uzman |
| E-Ticaret | |||
| Fikrî Mülkiyet Hakları | |||
| Kira | |||
| Hibe | |||
| Tasarruf Finansman İşlemleri | |||
| Borç (Karz) | |||
| Ödünç (Âriye) | |||
| Vedîa (Emanet) | |||
| Para ve Dijital-Kripto Varlıklar | |||
| Rehin | |||
| Vekâlet | |||
| Sigorta | |||
| Tazminatlar | |||
| Kefâlet ve Havale | |||
| Sarf ve Kuyumculuk İşlemleri | |||
| Bankacılık İşlemleri | |||
| Katılım Bankacılığı | |||
| FinTech (Kitle Fonlaması, TechFin, Açık Bankacılık, Dijital Bankacılık) | |||
| Şirketler (Ortaklıklar) | |||
| Borsa ve Sermaye Piyasası İşlemleri | |||
| TIP VE SAĞLIK | Sorumlu Üye | Tedavi | Sorumlu Uzman |
| Tıbbi Estetik | |||
| Tıbbi Genetik | |||
| Hayatın Başlangıcı, Tüp Bebek ve Embriyo | |||
| Doğum Kontrolü ve Kürtaj | |||
| Hayatın Sonu | |||
| Organ Nakli | |||
| Tamamlayıcı Tıp | |||
| Cinsel Kimlik Bozukluğu | |||
| Tıp Etiği | |||
| Hekimlik | |||
| HELAL ÜRÜN VE HİZMET | Sorumlu Üye | Katkı maddeleri | Sorumlu Uzman |
| Helal Hizmetler | |||
| Helal Belgelendirme | |||
| Yiyecekler | |||
| İçecekler | |||
| Alkol Çeşitleri | |||
🌍 YURT DIŞI MÜMASİL KURUM VE KURULUŞLARLA İLİŞKİLER KOMİSYONU - Ana Alan ve Alt Alan Uzmanlıkları
| YURT DIŞI MÜMASİL KURUM VE KURULUŞLARLA İLİŞKİLER KOMİSYONU - ANA ALAN VE ALT ALAN UZMANLIKLARI | |||
|---|---|---|---|
| ANA ALAN | Sorumlu Üye | ALT ALAN | Sorumlu Uzman |
| TÜRK DÜNYASI-RUSYA-BALKAN ÜLKELERİ | Sorumlu Üye | Türk Cumhuriyetleri | Sorumlu Uzman |
| Rusya | |||
| Balkanlar | |||
| Doğu Avrupa | |||
| ORTADOĞU-AFRİKA ÜLKELERİ | Sorumlu Üye | Arabistan Yarımadası | Sorumlu Uzman |
| Mecmeu'l-Fıkhi'l-İslamî | |||
| Körfez Ülkeleri | |||
| Kuzey Afrika Arap Ülkeleri | |||
| Afrika | |||
| AVRUPA-AMERİKA-PASİFİK ÜLKELERİ | Sorumlu Üye | Batı Avrupa | Sorumlu Uzman |
| Amerika Birleşik Devletleri | |||
| Kanada | |||
| Güney Amerika | |||
| Avustralya | |||
| ALT ASYA PASİFİK | Sorumlu Üye | Hindistan | Sorumlu Uzman |
| Pakistan | |||
| Afganistan | |||
| Malezya | |||
| Endonezya | |||
| İran | |||
B. Alan Uzmanlarının Sorumluluklarının Belirlenmesi
Komisyonlara bağlı olarak çalışan Uzman ve Uzman Yardımcılarının sorumlu oldukları alt alan uzmanlıkları ile ilgili yapılan düzenleme çerçevesinde alt alan dosyaları oluşturulmuş, her bir uzman kendi alt alanı ile ilgili kurum içi ve kurum dışı müktesebatı, faaliyet ve gelişmeleri takip etmesi sağlanmıştır. Alt alan çalışmaları kapsamında uzman ve uzman yardımcılarının sorumlulukları şöyle belirlenmiştir:
- Alanıyla ilgili Kurul müktesebatından, Kurul Karar, Mütalaa ve fetvaları hiyerarşiye uygun biçimde tespit etmek, arşivlemek ve gözden geçirmek.
- Alanında henüz Kurulca fetva oluşturulmamış meseleleri tespit edip bağlı bulunduğu komisyona bildirmek ve bunları soru formatına dönüştürerek ve cevaplarını hazırlamak.
- Alanıyla ilgili Kurul tarafından gerçekleştirilmiş ilmî toplantı, yayın, görüşme vb. her türlü faaliyetleri tespit etmek, sonuçlarını derlemek ve Din Şûralarında alanıyla ilgili alınan kararlar hususunda neler yapıldığını belirlemek ve takip etmek.
- Alanıyla ilgili güncel meseleleri ve yaklaşımları tespit etmek.
- Alanıyla ilgili mümasil kurum ve kuruluşları tespit etmek ve çalışmalarını takip etmek.
- Alanıyla ilgili konularda yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen dinî ve ilmi toplantı, seminer, konferans ve irşat faaliyetlerini takip etmek, gerekli görüldüğünde katılmak ve raporlamak.
- Alanındaki temel eserleri, temel ve güncel meseleleri bilmek, güncel yayınları (kitap-ilmi makale vb.) listelemek ve takip etmek.
- Alanıyla ilgili muhtemel gelişmeler konusunda bağlı bulunduğu komisyonu ve Kurulu bilgilendirmek.
- Alanıyla ilgili arşiv oluşturmak.
- Alanıyla ilgili konularda Kurul'un görev ve faaliyetlerine katkıda bulunmak.
- Alanıyla ilgili olarak yaptığı çalışmaları her ay alan sorumlusu Kurul Üyesine raporlamak.
C. Alt Alan Dosyası Formu
Kurulumuz bünyesinde Komisyonlara bağlı olarak çalışan Uzman ve Uzman Yardımcılarının ana ve alt alan uzmanlıkları üzerinde yapılan düzenleme çerçevesinde her bir Uzman ve Uzman Yardımcısının kendisine tahsis edilen ana ve alt alan uzmanlık kapsamındaki Kurul içi ve Kurul dışı müktesebatı tespit ve takip edeceği "Alt Alan Dosyası" formu hazırlanmıştır. Formun kapak ve içindekiler kısmı aşağıda verilmiştir:
T.C.
CUMHURBAŞKANLIĞI
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
DİN İŞLERİ YÜKSEK KURULU BAŞKANLIĞI
✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿ KOMİSYONU ✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿✿
ANA ALAN
ALT ALAN
HAZIRLAYAN
ADI VE SOYADI
UNVANI
ANKARA, EYLÜL 2021
İÇİNDEKİLER
| GİRİŞ | ... | 3 |
| A. Konunun Önemi ve Çerçevesi | ... | 3 |
| B. Kavramlar | ... | 3 |
| C. Güncel Meseleler ve Yaklaşımlar | ... | 3 |
| KURUL MÜKTESebatI | ... | 3 |
| A. Karar | ... | 3 |
| B. Mütalaa | ... | 3 |
| C. Fetva | ... | 3 |
| D. Komisyon Kararı/Cevabı/Ebys Cevapları | ... | 3 |
| E. Uzman Cevapları | ... | 4 |
| F. Yayınlar | ... | 4 |
| G. Uzmanlık Tezleri | ... | 4 |
| H. Raporlar ve Bilgi Notları | ... | 4 |
| İ. Toplantılar | ... | 4 |
| J. Projeler | ... | 4 |
| K. Görüşmeler | ... | 4 |
| L. Değerlendirme | ... | 4 |
| KURUL DIŞI MÜKTESebatI | ... | 5 |
| A. Literatür | ... | 5 |
| B. Toplantılar | ... | 5 |
| C. Mümasıl Kurum ve Kuruluşların Çalışmaları | ... | 5 |
| D. Diğer Faaliyetler | ... | 5 |
| SONUÇ VE ÖNERİLER | ... | 5 |
| EKLER | ... | 6 |
| A. Kararlar | ... | 6 |
| B. Mütalaalar | ... | 6 |
| C. Fetvalar | ... | 6 |
| D. Komisyon Kararı/Cevabı/Ebys Cevapları | ... | 6 |
2