1447 (2026) Yılı Ramazan Ayı Başlangıcına İlişkin Açıklama

Diyanet İşleri Başkanlığı, hicrî aybaşlarının tespitini aşağıdaki kriterlere göre yapmaktadır:

1. Kameri ayların başlangıcının tespitinde asıl olan hilalin gözle görülmesi/görülebilecek hale gelmesidir (ru’yet).
2. Hilalin ru’yeti için belli bir yer şart değildir (ihtilafü’l-metâli‘e itibar olunmaz). Yeryüzünün herhangi bir bölgesinde hilalin ru’yeti mümkün olursa buna dayanılarak ayın başladığına hükmedilir.
3. Hilalin gözle görülmesi/görülebilecek hale gelmesi için aşağıdaki iki temel şartın birlikte bulunması zorunludur:
   1. İçtima’dan (kavuşum) sonra Ay ile Güneş arasındaki açısal uzaklık en az 8° olmalıdır.
   2. Güneş battığı anda Ay’ın ufuktan yüksekliği en az 5° olmalıdır.
4. Hilalin gözle görülmesi/görülebilecek hale geldikten sonra hicri aya başlanması için aşağıdaki şartların gerçekleşmiş olması gerekir.
   1. Yeni kameri ayın başlaması için ru’yetin Güney ve Kuzey Amerika Kıtası ana karalarında gerçekleşmesi gerekir.
   2. Ru’yetin oluşması durumunda, içtimanın dünyanın en doğusundaki (Yeni Zelanda/Wellington) imsaktan önce olması gerekir.

Hilalin görülebilirliğine ilişkin bu kriterler, 1978 yılında İstanbul’da düzenlenen Ru’yet-i Hilâl Konferansı’nda karar altına alınmış, 2016 yılında yine İstanbul’da gerçekleştirilen Uluslararası Hicrî Takvim Birliği Kongresi’nde teyit edilmiştir. Kongreye 50’den fazla ülkeden fıkıh ve Astronomi alanında uzman 200’den fazla ilim adamı ve devlet yetkilileri katılmıştır. 2016 yılında yapılan kongrede, hicrî ayların başlangıcı konusunda dünyanın tamamı için geçerli olacak şekilde “Tekli Hicrî Takvim” uygulaması benimsenmiştir. Söz konusu kriterler oluştuktan sonra hilalin çıplak gözle görülmesi veya görülme imkanının astronomik olarak tespit edilmesi arasında bir fark yoktur.

Hicrî aybaşlarının tespiti konusunda yapılan hicrî takvim birliği çalışmasının temel amacı, dünyanın farklı bölgelerinde yaşayan Müslümanların ibadetlerini birlik ve beraberlik içinde eda edebilmelerini sağlamak ve özellikle Ramazan ayı ile bayramların birlikte idrak edilmesini temin etmektir. Bu sebeple belirlenen kriterler, söz konusu birlikteliği ve uygulama kolaylığını sağlayacak şekilde tespit edilmiştir.

1447/2026 Yılı Ramazan Ayına İlişkin Astronomik Veriler

Yukarıda sıralanan esaslar çerçevesinde yapılan astronomik hesaplamalara göre, 1447 yılı Ramazan ayına esas teşkil eden içtimanın gerçekleşme vakti Greenwich’e göre 17 Şubat 2026 Salı günü saat 12.01’dir. Hilalin ilk defa astronomik olarak görülebilir hâle gelmesi ise yine Greenwich’e göre 18 Şubat 2026 Çarşamba günü saat 03.42 olarak hesaplanmıştır. Hilalin gözle görülebilir hâle gelebilmesi için, içtima anından itibaren Ay ile Güneş arasındaki açısal uzaklığın en az 8°’ye ve Ay’ın ufuk yüksekliğinin en az 5°’ye ulaşması gerekmektedir. İctima ile ru’yet arasındaki süre, aylara göre değişmekle birlikte 1447/2026 yılı Ramazan hilali bakımından 15 saat 41 dakika olarak gerçeklemiştir. Buna göre, belirlenen kriterler doğrultusunda 1447/2026 yılı Ramazan ayının birinci günü 19 Şubat 2026 Perşembe günüdür.

Büyük Okyanus Üzerindeki Görülebilirlik

Yapılan hesaplamalara göre hilal, 17 Şubat 2026 tarihinde Büyük Okyanus üzerinde görülebilir hale gelecek olmakla birlikte, görülme hattının karalarda olmayıp okyanus üzerinde olması, yeni ayın başlangıcı için yeterli kabul edilmemektedir. Yeni ayın başlangıcına esas teşkil edecek şartlar, 18 Şubat 2026 tarihinde oluşacağından Ramazan’ın başlangıcı 19 Şubat olarak belirlenmiştir.

Kamuoyunda Yer Alan Bazı Açıklamalara Dair Değerlendirme

1. Suudi Arabistan Açıklaması

Suudi Arabistan Yüksek Mahkemesinin ifadesine göre 17 Şubat 2026 tarihinde Riyad’da hilal görülmüştür[1]. Riyad’ın ay ve güneş batış değerlerine bakıldığında:

• Ay, Güneş’ten yalnızca 2 dakika sonra batmıştır.
• Güneş batarken Ay’ın ufuk yüksekliği 0° 13′dır.
• İçtimadan sonraki açısal uzaklık yalnızca 1° 39 dur,

Bu astronomik değerlere sahip olan ayın en gelişmiş optik cihazlarla dahi hilal şeklinde görülmesi mümkün değildir. Dolayısıyla bu şartlar altında hilalin görülebilir olduğu yönündeki beyan, ilmî kriterler bakımından mümkün görünmemektedir.

2. Aynı Gün Meydana Gelen Güneş Tutulması

17 Şubat 2026 tarihinde halkalı Güneş tutulması meydana gelmiştir. Güneş tutulmaları içtima (kavuşum) anında gerçekleşir. Bu durumda, içtimadan yalnızca 1° 39′ açısal uzaklıkta bulunan Ay’ın aydınlık kısmı son derece ince olup Güneş ışığı saçılması çok güçlü olduğundan hilal olarak görülmesi mümkün değildir.

3. Saat Dilimleri Meselesi

Hicrî aybaşlarının tespitine ilişkin astronomik hesaplamalar Greenwich başlangıç meridyenine göre (UTC) yapılmaktadır. Tekli Hicrî Takvim uygulamasında esas alınan kriter gereği; hilalin çıplak gözle görülebilirliğine imkân veren astronomik parametreler dikkate alınmakta, bununla birlikte iki şart birlikte değerlendirilmektedir:

1. 1. Dünyanın herhangi bir yerinde hilalin çıplak gözle görülebilir astronomik değerlere ulaşmış olması,
   2. Dünyanın en doğu bölgesinde içtimanın (kavuşumun) imsak vaktinden önce gerçekleşmiş bulunması.

Bu çerçevede yapılan hesap açıklamalarında herhangi bir ülkenin yerel saatinin kullanılması, meselenin o ülkeye özgü veya bölgesel bir uygulama olduğu anlamına gelmemektedir. Zira uygulamada esas olan, hilalin dünyanın herhangi bir bölgesinde görülmesinin mümkün olmasıdır. Dolayısıyla Türkiye saatine göre hilalin görülebilirlik anının ifade edilmesi, hilalin o anda Türkiye’den görüleceğinin ilanı anlamına gelmez. Bu ifade yalnızca teknik bir zaman referansı olup, uluslararası kriter çerçevesinde yapılan hesaplamanın saat karşılığını göstermektedir.

4. Fiji Adaları Meselesi

Kuzey Amerika Fıkıh Konseyi tarafından hilalin Fiji Adaları’ndan astronomik olarak görülebilir olduğu gerekçesiyle 18 Şubat’ın Ramazan başlangıcı ilan edildiği bildirilmiştir. Ancak Fiji’nin başkenti Suva, 178.435 doğu boylamında yer aldığından, hilalin oradan görülmesi hâlinde yerel tarih 18 Şubat olmaktadır. Bu durumda Ramazan’ın başlangıcı ertesi gün, yani 19 Şubat olmalıdır.

6. Yapılan Gözlemler

17 Şubat tarihinde Avustralya’dan Amerika’ya kadar 111 ayrı noktada gözlem gerçekleştirilmiştir. Bu gözlemlerin hiçbirinde hilal tespit edilememiştir.

Örneğin Milano’da:

• Ay, Güneş’ten 6 dakika sonra batmıştır.
• Güneş batarken Ay’ın ufuk yüksekliği 0° 31′’dir.
• İçtimadan sonraki açısal uzaklık 2° 35′’tir.

Ufkun açık olmasına rağmen hilal gözlemlenememiştir. Bu durum, söz konusu tarihte hilalin görülebilir olmadığına dair astronomik hesaplamaları teyit etmektedir. Nitekim İtalya’nın Milano şehrine ait bu verilerde, Ay’ın yaşı Suudi Arabistan’daki gözlem noktasına göre daha büyük olmasına rağmen hilal herhangi bir şekilde tespit edilememiştir.

Sonuç

Yukarıda belirtilen ilmî ve şer‘î kriterler çerçevesinde yapılan hesaplamalar ve gerçekleştirilen gözlemler doğrultusunda, 1447 (2026) yılı Ramazan ayının başlangıcı 19 Şubat 2026 Perşembe günüdür.

[1] https://www.moj.gov.sa/ar/MediaCenter/News/Pages/SupremeCourtNewsDetails.aspx?itemId=78